ZMA. INNOWACYJNA FORMUŁA CZY DOBRY MARKETING?

Podczas naszego ostatniego szkolenia uczestnicy mieli okazję m.in. dowiedzieć się czy popularny suplement ZMA (połączenie cynku, magnezu i witaminy B6) wpływa na poziom testosteronu i daje „anabolicznego kopa”, czy jest to po prostu owoc przemyślanych działań marketingowych.

SKĄD PRODUKT NA RYNKU?

Pomysłodawcą oryginalnego składu ZMA był Victor Conte, założyciel i właściciel Bay Area Laboratory Co-Operative (BALCO). Skomponował produkt, który w swoim składzie zawierał cynk (~30 mg/porcja), magnez (~450 mg/porcja) i witaminę B6 (~11 mg/porcja). Warto dodać, że Pan Victor odsiedział pewien czas w więzieniu za… dostarczanie sterydów na szeroką skalę amerykańskim sportowcom (w tym Marion Jones).

Pomysł na właśnie taką formułę po części tłumaczy fakt, że sportowcy narażeni są na występowanie niedoborów cynku oraz magnezu (1), a badania przeprowadzone na pacjentach oraz zwierzętach wykazały, że niedobór cynku związany jest z opóźnionym wzrostem, mniejszym poziomem testosteronu oraz IGF-1 (insulinopodobny czynnik wzrostu typu 1) (2, 3). Wykazano także, że niskie stężenie magnezu w osoczu związane jest ze zwiększonym stężeniem kortyzolu (4), hormon ten z kolei wiązany jest z zaburzoną odpowiedzią anaboliczną wywołaną na skutek treningu oporowego.

„PRZEŁOMOWE” BADANIE

Mając w pamięci tych kilka faktów Victor Conte w 2000 roku (5) ocenił wpływ 7-tygodniowej suplementacji ZMA na odpowiedź treningową oraz hormonalną. Grupę badana stanowiło 23 zawodników drużyny futbolowej.

Biorąc pod uwagę fakt, że autorem i fundatorem badania był Conte, czyli właściciel marki SNAC systems oraz patentu na formułę ZMA, wyniki nie zaskakują: stężenie cynku oraz magnezu w osoczu w wyniku suplementacji ZMA było istotnie wyższe, a to z kolei wiązało się z wyższym stężeniem poziomu testosteronu oraz IGF-1. U osób przyjmujących ZMA zanotowano także przyrost siły w porównaniu do grupy placebo.

JEŻELI PRZYJRZYMY SIĘ BLIŻEJ…

W roku 2004 Wilborn i wsp. (6) zweryfikował wyniki badań przeprowadzonych przez Conte. Badanie zostało skonstruowane w podobny sposób. Okazało się, że 8-tygodniowa suplementacja ZMA połączona z treningiem oporowym nie wpłynęła znacząco na zmianę stężenia cynku oraz magnezu w osoczu, poziom hormonów anabolicznych (testosteron, IGF-1, hormon wzrostu), katabolicznych (kortyzol), hipertrofię tkanki mięśniowej, przyrost siły czy też pojemność beztlenową podczas testu na ergometrze w porównaniu do grupy otrzymującej placebo.

W roku 2009 inni autorzy (7) również ocenili skuteczność 56-dniowej suplementacji ZMA wśród młodych trenujących mężczyzn. Pomimo znacznego wzrostu stężenia cynku w osoczu oraz jego zwiększonego wydalania wraz z moczem, poziom całkowitego oraz wolnego testosteronu nie uległ zmianie. Nie zaobserwowano również w moczu zwiększonej ilości metabolitów testosteronu.

ZMA POPRAWIA JAKOŚĆ SNU?

Są to niepotwierdzone dane. ZMA nie posiada żadnego wsparcia w literaturze, sugerującego że jego suplementacja może poprawiać jakość snu. Wydaje się, że takie wnioski zostały zaczerpnięte z badania (8), przeprowadzonego na starszych osobach cierpiących na bezsenność, w którym wykazano istnienie związku przyczynowego pomiędzy niedoborem magnezu, a jakością snu.

WIĘCEJ CYNKU?

Dzienne rekomendowane zapotrzebowanie (RDA) na cynk dla mężczyzn powyżej 19 roku życia, według Instytut Żywności i Żywienia, wynosi 11 mg. Zrealizowanie normy RDA nie wydaje się być zadaniem trudnym, a co jeżeli uwzględnimy do tego jeszcze kilka popularnych suplementów?

Teoretyczny scenariusz (dawki rekomendowane przez producenta):

– 45 g Sci-MX – Ultra Whey Protein, 3,3 mg cynku

– 2 tabletki Olimp Vita-Min Multiple Sport, 15 mg cynku

– 2 kapsułki dziennie dla dorosłych ActivLab – Immuno Compositum 2, 10 mg cynku

– 1 baton GEAR – Mass Shock Protein Bar – 100g, 4,1 mg cynku

– 3 kapsułki dziennie Trec – ZMA original, 30 mg cynku

Łączna ilość cynku pobranego z suplementami wynosi 62,4 mg. Jeżeli uwzględnimy ilość cynku pobranego wraz z pożywieniem (załóżmy 10 mg), otrzymujemy pokaźny wynik 72,4 mg cynku!

Maksymalny tolerowany dzienny poziom spożycia (UL) cynku  wynosi 40 mg. Dawka powyżej 100 mg może wywoływać objawy takie jak: bóle głowy, skurcze brzucha oraz nudności. Istnieje także duże ryzyko wystąpienia niedoboru miedzi.

PODSUMOWANIE

Obecnie istnieje niewiele dowodów potwierdzających słuszność stosowania ZMA w celach anabolicznych. W przypadku występowania niedoborów cynku lub/i magnezu uzasadnione jest przyjęcie poprawki na wpływ ich suplementacji na parametry zdrowotne oraz wysiłkowe. Jednak, aby stwierdzić niedobór tych pierwiastków należy wykonać odpowiednie badania diagnostyczne.

LITERATURA

1. König D, Weinstock C, Keul J, Northoff H, Berg A. Zinc, iron, and magnesium status in athletes–influence on the regulation of exercise-induced stress and immune function. Exerc Immunol Rev. 1998;4:2-21.
2. Favier AE. The role of zinc in reproduction. Hormonal mechanisms. Biol Trace Elem Res. 1992;32:363-82.
3. Prasad AS, Abbasi AA, Rabbani P, DuMouchelle E. Effect of zinc supplementation on serum testosterone level in adult male sickle cell anemia subjects. Am J Hematol. 1981;10(2):119-27.
4. Golf SW, Happel O, Graef V, Seim KE. Plasma aldosterone, cortisol and electrolyte concentrations in physical exercise after magnesium supplementation. J Clin Chem Clin Biochem. 1984;22(11):717-21.
5. Brilla LR, Conte V. Effects of a novel zinc-magnesium formulation on hormones and strength. Journal of Exercise Physiology Online. 2000;3(4):26–36.
6. Wilborn CD, Kerksick CM, Campbell BI, Taylor LW, Marcello BM, Rasmussen CJ, et al. Effects of Zinc Magnesium Aspartate (ZMA) Supplementation on Training Adaptations and Markers of Anabolism and Catabolism. J Int Soc Sports Nutr. 2004;1(2):12-20.
7. Koehler K, Parr MK, Geyer H, Mester J, Schänzer W. Serum testosterone and urinary excretion of steroid hormone metabolites after administration of a high-dose zinc supplement. Eur J Clin Nutr. 2009;63(1):65-70.
8. Abbasi B, Kimiagar M, Sadeghniiat K, Shirazi MM, Hedayati M, Rashidkhani B. The effect of magnesium supplementation on primary insomnia in elderly: A double-blind placebo-controlled clinical trial. J Res Med Sci. 2012;17(12):1161-9.

 

 

 

udostępnij na:

Zostaw odpowiedź

udostępnij na: