WITAMINA D – IM WIĘCEJ, TYM LEPIEJ?

Pomimo że intoksykacja witaminą D jest zjawiskiem niezwykle rzadkim, może do niej dojść na skutek suplementacji (zamierzonej bądź też nie) ekstremalnie wysokimi dawkami.

Dla przykładu przyjmowanie przez 2 lata dawki sięgającej od 150 000 do 2 604 000 IU/dzień skutkowało wzrostem stężenia 25(OH)D w osoczu do wartości 1217 nmol/l i spowodowało hiperkalcemię oraz hiperfosfatemię. Z drugiej strony suplementacja dawką 10 000 IU/dzień przez okres 5 miesięcy nie wywołało objawów toksyczności i dawka ta wydaje się być bezpieczna.

W literaturze opisano także przypadek, gdzie efekt intoksykacji wywołany został na skutek błędu producenta. W wyniku pomyłki w kapsułkach zamiast 400 IU znajdowało się 188 640 IU. 58 letnia pacjentka po dwumiesięcznej suplementacji zgłosiła się do szpitala z ciężka hiperkalcemią (>3,75 mmol/l) i podniesionym stężeniem 25(OH)D w osoczu (1171 nmol/l) oraz klasycznymi objawami zatrucia, takimi jak: przewlekłe zmęczenie, zaparcia, ból pleców, zaburzenia pamięci, nudności oraz wymioty. Na skutek przedłużającej się hiperkalcemii dochodzi do kalcyfikacji tkanek miękkich, co z kolei może prowadzić do uszkodzeń nerek, układu sercowo-naczyniowego, nadciśnienia tętniczego czy też zaburzeń rytmu serca.

Warto zauważyć, że intoksykacja witaminą D w wyniku ekspozycji na promienie słoneczne (UVB) jest niemożliwa ponieważ wraz z przedłużającym się naświetlaniem nadmiar prowitaminy D3 fotoizomeryzuje do biologicznie obojętnych związków (lumisterol, tachysterol).

Choć nie ulega wątpliwości, że u znacznej części populacji środkowoeuropejskiej obserwuje się niedobory witaminy D, w tym również u sportowców, należy zachować zdrowy rozsądek sięgając po suplementację. Rekomendowane dawki dobowe witaminy D dla zdrowej populacji (dorośli >18 rż.) wynoszą 800–2000 IU/d (20,0–50,0 μg/d), zależnie od masy ciała, w okresie od września do kwietnia. Natomiast górna dopuszczalna bezpieczna dobowa dawka witaminy D (UL) dla osób dorosłych z prawidłową masą ciała wynosi 4000 IU. Nie istnieją także dowody sugerujące, że zapotrzebowanie sportowców na witaminę D różni się od wartości zalecanych dla populacji.

Dodać należy także, że optymalne stężenie 25(OH)D w osoczu powinno wynosić >75 – 300 nmol/l (>30 – 50 ng/ml). W przypadku wartości wskazujących na deficyt, czyli 0 – 50 nmol/l (0 – 20 ng/ml) wskazana jest terapia deficytu POD KONTROLĄ LEKARZA.

Rekomendowane dawki terapeutyczne witaminy D dla osób dorosłych ze zdiagnozowanym deficytem witaminy D wynoszą 7000-10 000 IU/ dzień (zależnie od masy ciała) lub 50 000/tydzień. Natomiast badanie kontrolne 25(OH)D powinno zostać wykonane po 3-4 miesiącach terapii, a następnie w odstępach półrocznych.

Podsumowując, zachęcam wszystkich do oznaczenia stężenia 25(OH)D w osoczu (koszt badania ok. 70 zł) i w razie potrzeby wprowadzenia suplementacji i oczywiście modyfikacji diety.

 

udostępnij na:

Zostaw odpowiedź

udostępnij na: