SUPLEMENTY DIETY A MŁODZI SPORTOWCY

Rozsądne stosowanie suplementów diety oraz substancji ergogenicznych może poprawić zdolności wysiłkowe osób dorosłych (>18 rż.). Niemniej jednak ich skuteczność, szczególnie w długoterminowym okresie, nie została do tej pory rzetelnie zweryfikowania wśród populacji młodych (12-18 rż.), zdrowych sportowców, głównie z przyczyn etycznych. Pomimo braku dowodów naukowych, stosowanie suplementacji przez młodych sportowców, z zamiarem poprawy zdolności wysiłkowych, jest bardzo powszechne.

Dla przykładu, według wyników badania przeprowadzonego przez Evansa-Jr i wsp., w USA odsetek osób poniżej 18 rż., które zażywały suplementy diety w celu podniesienia zdolności wysiłkowych wyniósł 1,6% (co w odniesieniu do wielkości populacji USA stanowi 1,2 mln osób).

Podłoże motywacji młodych sportowców do stosowania suplementów diety może być różne, ale przyczyn należy doszukiwać się m.in. w wywieraniu nacisku na osiąganie lepszych wyników, dążeniu do ideału fizycznego związanego z postrzeganiem obrazu własnego ciała czy po prostu w skutecznym marketingu firm sprzedających suplementy diety.

Wiodące organizacje sportowe i grupy eksperckie uważają, że zachęcanie młodych sportowców do stosowania suplementów diety w celu poprawy zdolności wysiłkowych jest niestosowne oraz nieakceptowalne (Gomez & American Academy of Pediatrics, Committee on Sports Medicine and Fitness, 2005; IOC Consensus Statement, 2010, 2015; Meyer et al., 2007). Opinia ta nie dotyczy medycznego zastosowania suplementów diety (np. wapnia, żelaza, witaminy D), pod nadzorem wykwalifikowanego specjalisty służby zdrowia (np. lekarza lub dietetyka sportowego). Oprócz kwestii związanych z bezpieczeństwem stosowania suplementów, należy także wziąć pod uwagę możliwość przecenienie ich skuteczności. Młodzi sportowcy znajdujący się w fazie wzrastania, cechują się zasadniczo większym potencjałem do zwiększenia zdolności wysiłkowych w wyniku procesu dojrzewania, zdobywania doświadczenia sportowego oraz dostosowania się do programu treningowego, przestrzegania prawidłowego schematu żywieniowego, a także wystarczającej ilości odpoczynku. Dodatkowo zniechęcanie młodych sportowców do stosowania suplementów diety może zmienić ich postawę mentalną „wygrana za wszelką cenę”, co oczywiście jest dobrym wzorcem na przyszłość.

W rzeczywistości jednak część młodych sportowców stosuje suplementy diety w celu podniesienia zdolności wysiłkowych, zarówno w okresie przygotowawczym jak i w trakcie trwania zawodów. W takim przypadku sportowcy, jak również osoby za nie odpowiedzialne (rodzice, trenerzy), powinni poszukiwać informacji na temat skuteczności i bezpieczeństwa stosowania suplementów diety w wiarygodnych i niezależnych źródłach (dietetycy sportowi, Komisja do Spraw Zwalczania Dopingu, Australijski Instytut Sportu). Wszyscy sportowcy powinni być również świadomi, że suplementy diety mogą być zanieczyszczone substancjami niedozwolonymi, co grozi wykluczeniem z udziału w zawodach (od 1 stycznia 2015 roku standardowa kara to 4 lata wykluczenia). Podkreślić należy także, że to zawodnik ponosi odpowiedzialność za substancje wykryte w pobranej od niego próbce, nawet jeżeli substancja dostała się do organizmu w sposób nieintencjonalny (np. suplement diety zawierający substancję niedozwoloną).

Podsumowując, zgodnie ze stanowiskiem Australijskiego Towarzystwa Dietetyków Sportowych z 2014 roku oraz Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego z 2015 roku, zachęcanie młodych sportowców do stosowania suplementów diety w celu poprawy zdolności wysiłkowych jest niestosowne i nieakceptowalne oraz wiąże się z dużym ryzykiem naruszenia przepisów antydopingowych. Artykuł w przeważającej części jest tłumaczeniem stanowiska Australijskiego Towarzystwa Dietetyków Sportowych w sprawie żywienia młodych sportowców oraz stanowiska Komisji Medycznej Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego w sprawie rozwoju młodych sportowców.

udostępnij na:

Zostaw odpowiedź

udostępnij na: