SUPLEMENTACJA ŻEŃ-SZENIEM A ZDOLNOŚCI MOTORYCZNE I POZNAWCZE

Wiele dyscyplin sportowych wymaga od zawodnika nie tylko świetnego przygotowania fizycznego, ale również szybkiego podejmowania decyzji na boisku (np. oddać strzał czy podać do innego zawodnika), celności (rzut piłki do kosza) czy też zdolności utrzymania uwagi (strzelanie w biathlonie). W związku z tym dzisiaj kilka słów na temat wpływu suplementacji żeń-szenia na sprawność motoryczną oraz funkcje poznawcze wśród sportowców.

Istnieje kilka gatunków żen-szenia, m.in.: Panax ginseng (żeń-szeń koreański), Panax quinquefolius (żeń-szeń amerykański), Panax notoginseng (pseudo żeń-szeń), Panax japonicus (żeń-szeń japoński), and Eleutherococcus senticosus Maxim (żeń-szeń syberyjski). Najczęściej badanym przez naukowców gatunkiem jest jednak Panax ginseng.

Uważa się, że głównym aktywnym składnikiem żeń-szenia koreańskiego są ginsenozydy (w szczególności Rb 1), które są triterpenowymi saponinami (sugeruje się, że mogą modulować aktywność osi podwzgórze-przysadka-nadnercza). Jedno z badań przeprowadzonych przy użyciu elektroencefalografu (urządzenie badające bioelektryczną czynność mózgu) wśród zdrowych i młodych mężczyzn, wykazano zwiększoną aktywność elektryczną mózgu po podaniu 200 mg Panax ginseng.

Często żeń-szeniowi przypisuje się właściwości poprawy funkcji poznawczych osób, które są zmęczone lub narażone na stres. Jednakże wyniki badań oceniających wpływ Panax ginseng na zdolności poznawcze są niejednoznaczne. Ogólnie badania przeprowadzone na populacji zdrowych i młodych dorosłych osób sugerują, że jednorazowa dawka Panax ginseng może poprawiać niektóre aspekty funkcji poznawczych, w szczególności pamięć. Dla przykładu w serii badań Kennedy i in. wykazał, że różne dawki (200 mg i 400 mg) Panax ginseng poprawiają szybkość wykonania zadania na czas dotyczącego pamięć, jakość pamięci, pamięć trwałą oraz dokładność wykonania zadania dotyczącego utrzymania uwagi. W innym badaniu odnotowano z kolei, że podaż 400 mg Panax ginseng poprawia szybkość skupienia uwagi, ale nie miała wpływu na pamięć epizodyczną. Dodatkowo w jednym z badaniu odnotowano pogorszenie badanych parametrów, tj. spożycie 200 mg i 600 mg Panax ginseng skutkowało istotnym pogorszeniem szybkości skupienia uwagi. W innym badaniu natomiast odnotowano dokładność podczas wykonywania zadania dotyczącego skupienia uwagi, ale odbyło się to kosztem czasu reakcji.

Wydaje się, że istnieje jedynie jedno badanie, w którym oceniono wpływ suplementacji żeń-szenia na zdolności motoryczne oraz poznawcze wśród sportowców. Badaniem objęci zostali biathloniści, wśród których po podaniu Eleutherococcus senticosus (żeń-szeń syberyjski) odnotowano poprawę ilości trafień podczas strzelania do tarczy w porównaniu do grupy otrzymującej placebo.

Biorąc pod uwagę powyższej przedstawione prace, bez wątpienia potrzeba więcej badań oceniających jego skuteczność. Obecnie z powodu niejednoznacznych wyników dotyczących poprawy skupienia uwagi, brak wyjaśnienia dokładnego mechanizmu oraz niedostatecznej ilości badań nie zaleca się suplementacji żeń-szenia w celu poprawy sprawności motorycznej lub zdolności poznawczych.

Baker LB, Nuccio RP, Jeukendrup AE. Acute effects of dietary constituents on motor skill and cognitive performance in athletes. Nutr Rev. 2014;72(12):790-802.

udostępnij na:

Zostaw odpowiedź

udostępnij na: