NIECELIAKALNA NIETOLERANCJA GLUTENU

Ostatnio bardzo dużo mówi się o glutenie, a jeszcze więcej o nieceliakalnej nietolerancji glutenu (NNG).

Jak ją rozpoznać? Pacjenci bardzo często „na własną rękę” rozpoznają tę dolegliwość, jednak aby potwierdzić występowanie NNG z punktu medycznego, na początku należy wykluczyć występowanie celiakii oraz alergii na pszenicę. Kolejnym krokiem jest wprowadzenie na pewien czas diety bezglutenowej, a następnie prowokacja dietą zawierającą gluten. Jeżeli objawy w okresie stosowania diety bezglutenowej ustępują/ zmniejsza się ich nasilenia, a po prowokacji nasilają – możemy potwierdzić występowanie NNG.

BADANIE 1

Bardzo krótki wstęp mamy za sobą, a teraz do rzeczy. Ostatnio, tj. 30 maja 2015 r. w czasopiśmie Digestion (IF 2.032) ukazało się bardzo ciekawe badanie przeprowadzone przez naukowców z University of L’Aquila we Włoszech.

W trakcie dwuletniego badania prospektywnego, do grupy badanej włączono łącznie 392 pacjentów, którzy zgłaszali niepożądane dolegliwości związane ze spożyciem glutenu. Badania diagnostyczne poprzedził dwumesięczny okres, podczas którego pacjenci spożywali dietę zawierającą gluten.

NNG została rozpoznana na podstawie wystąpienia dolegliwości po próbie prowokacyjnej glutenem (pacjenci przez 6 miesięcy stosowali dietę bezglutenową, a następnie przez miesiąc dietę zawierającą gluten).

Wyniki: U 26 pacjentów (6,63%) potwierdzono celiakię, u 2 pacjentów (0,51%) alergię na pszenicę, a u 27 pacjentów (6,88%) NNG. A teraz najciekawsze, u pozostałych 337 pacjentów (85,96%) nie stwierdzono żadnych zmian po wprowadzeniu diety bezglutenowej.

Wniosek: U 86% pacjentów zgłaszających dolegliwości związane ze spożyciem glutenu nie stwierdzono występowania celiakii, alergii na pszenicę oraz NNG. Jaka mogła być więc przyczyna występowania dolegliwości? M.in. żywność FODMAPs, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, przerost bakteryjny, efekt nocebo czy też IBS.

BADANIE 2

Teraz chciałbym nawiązać do sportowców. W jednym z badań ankietowych, w którym udział wzięło 922 sportowców, zapytano o stosowanie diety bezglutenowej. Okazało się że aż 40% badanych (w tym 10 medalistów olimpijskich) stosuje dietę bezglutenową przez 50-100% czasu, w tym 13% z przyczyn medycznych. Sportowcy uprawiający sporty wytrzymałościowe (69% respondentów) byli najbardziej skłonni do stosowania diety bezglutenowej (z czego 25% przez cały czas), a najczęstszym powodem stosowania tego typu diety było zmniejszenie występowania problemów żołądkowo-jelitowych.

Wydaje się być mało prawdopodobne, że u tak dużego odsetka występuje NNG lub niezdiagnozowana celiakia. Przyczyną mogą być m.in. powyżej wymienione dolegliwości, zmiana nawyków żywieniowych związana z równoczesną eliminacją glutenu z diety lub potencjalny związek między stresem indukowanym wysiłkiem fizycznym, funkcjonowaniem przewodu pokarmowego i glutenem.

BADANIE 3

Ostatnio mogliście także PRZECZYTAĆ, że krótkoterminowe stosowanie diety bezglutenowej przez zdrowych sportowców nie ma wpływu na ich wydolność fizyczną, objawy żołądkowo-jelitowe, samopoczucie, wybrane wskaźniki uszkodzenia jelit oraz markery zapalne.

PODSUMOWANIE

Zalecam duży sceptycyzm we wprowadzaniu diety bezglutenowej, szczególnie wśród sportowców. Jak zapewne zauważyliście popularność diety bezglutenowej jest bardzo duża, natomiast odsetek osób, u których występuje NNG jest niewielki, a eliminacja glutenu wśród zdrowych sportowców nie ma żadnego wpływu na ich zdolności wysiłkowe. Warto także dodać, że postępowanie dietetyczne polegające na wprowadzeniu diety bezglutenowej, niepoprzedzone odpowiednią procedurą diagnostyczną, ma niewiele wspólnego z żywieniem opartym na dowodach naukowych (ang. evidencebased nutrition)

Zainteresowanych tematem zachęcam także do przeczytania wpisu Damiana Parola oraz wpisu Fundacji Wiemy Co Jemy.

udostępnij na:
udostępnij na: