IMMUNOŻYWIENIE A SPORT: MAGNEZ

Magnez (Mg) jest niezbędnym elementem biologicznym, zdeponowanym głównie w kościach (około 52%), komórkach mięśniowych (28%) i tkankach miękkich (19%). W krwinkach czerwonych oraz surowicy krwi znajduje się zaledwie 0,5% oraz 0,3% ustrojowych zasobów magnezu. Mg jest zaangażowany jako ważny czynnik regulujący w trzy główne procesy fizjologiczne: 1) aktywację enzymów, np. podczas metabolizmu energetycznego, 2) stabilizację funkcji oraz integralności błony komórkowej, 3) sygnalizację komórkową, np. naturalny antagonista wewnątrzkomórkowej sygnalizacji wapnia (1). W kontekście funkcjonowania układu immunologicznego Mg wydaje się być zaangażowany w następujące aspekty: cytolizę zależną od przeciwciał, aktywację makrofagów, przyleganie komórek odpornościowych, jest kofaktorem dla syntezy immunoglobulin. Co więcej niedobór Mg związany jest z klinicznymi objawami procesu zapalnego, takimi jak aktywacja komórek odpornościowych oraz zwiększony poziom krążących mediatorów stanu zapalnego (2)

Całkowite stężenie Mg w surowicy oscyluje pomiędzy wartościami 0,75 mmol/L-1,1 mmol/L. Niemniej jednak parametr ten jest słabym wskaźnikiem ustrojowych zasobów Mg. Surowica funkcjonuje jako przejściowy szlak dla wychwytywanych oraz wydalanych elektrolitów, zasobów Mg w tkance kostnej oraz aktywnie metabolizujących tkanek. Procesy te są regulowane przez liczne hormony, takie jak parathormon, kalcytonina, witamina D, insulina, glukagon, hormon antydiuretyczny, alodosteron, a także hormony płciowe.

Zmiany surowiczego stężenia Mg indukowane aktywnością fizyczną zależne są od intensywności oraz czas trwania ćwiczeń. Większość badań wskazuje, że po zakończeniu krótkiej oraz intensywnej aktywności fizycznej dochodzi do zwiększenia zewnątrzkomórkowe stężenia Mg. Jednakże w publikacjach, w których uczestnicy wykonywali długotrwałe ćwiczenia o submaksymalnej intensywności zaobserwowano hipomagnezemię (3). Wydaje się mało prawdopodobne, że wyłącznie straty Mg razem z potem lub/i jego zwiększone wydalanie w nerkach mogą być odpowiedzialne za obserwowany spadek stężenia Mg w surowicy. Niektórzy autorzy sugerują, że w trakcie długotrwałego wysiłku fizycznego dochodzi do redystrybucji Mg do komponentów wewnątrzkomórkowych. Długotrwałe i przekrojowe badania wykazały, że intensywne okresy treningowe mogą objawiać się uszczupleniem zasobów Mg, dlatego też sportowcy są narażeni na wystąpienie niedoborów Mg (4).

Na podstawie wyżej wymienionych argumentów można spekulować, że zmiany w funkcjonowaniu układu odpornościowego indukowane ćwiczeniami, w szczególności we wczesnym okresie powysiłkowym, mogą być spotęgowane wśród sportowców z występującym niedoborem Mg (2). Wśród osób aktywnych fizycznie z prawidłowym stężeniem Mg wykazano jednak, że suplementacja Mg nie zapobiega zmianom indukowanych wysiłkiem fizycznym w zakresie parametrów oceniających funkcjonowanie układu odpornościowego (5). Z tego powodu suplementacja Mg może być rekomendowana wyłącznie po zdiagnozowaniu niedoborów Mg, która polega na ocenie objawów klinicznych oraz ocenie laboratoryjnej (stężenie Mg w surowicy <0,75 mmol/L uważane jest za użyteczny wskaźnik w przypadku głębokiego niedoboru Mg). Istotnymi źródłami Mg w pożywieniu są warzywa, ryby, orzechu oraz pełnoziarniste produkty zbożowe. Preparaty Mg zwierają zarówno związki organiczne jak i nieograniczne, przy czym te pierwsze charakteryzują się większa biodostępnością.

1. Mooren FC, Krüger K, Völker K, Golf SW, Wadepuhl M and Kraus A. Oral magnesium supplementation reduces insulin resistance in non-diabetic subjects – a double-blind, placebo- controlled, randomized trial. Diabetes Obes Metab 13: 281– 284, 2011.

2. Laires MJ and Monteiro C. Exercise, magnesium and immune function. Magnes Res 21: 92–96, 2008.

3. Calbet JA, Mooren FC, Burke LM, Stear SJ and Castell LM. A-Z of nutritional supplements: dietary supplements, sports nutrition foods and ergogenic aids for health and performance: part 24. Br J Sports Med 45: 1005–1007, 2011.

4. Saur P, Joneleit M, Tölke H, Pudel V, Niedmann P and Kettler. Evaluation of the magnesium status in athletes. 53:72-78, 2002. German J Sports Med 53: 72–78, 2002.

5. Mooren FC, Golf SW and Völker K. Effect of magnesium on granulocyte function and on the exercise induced inflammatory response. Magnes Res 16: 49–58, 2003.

 

 

udostępnij na:

Zostaw odpowiedź

udostępnij na: