COLOSTRUM BOVINIUM (SIARA BYDLĘCA) CZ. I

WPROWADZENIE

Siara jest pierwszym mlekiem, które ssaki produkują po porodzie, a jego skład różni się znacząco od mleka produkowanego w późniejszym okresie laktacji. Płyn ten ewoluował pod selektywną presją do opieki wysoce wrażliwych noworodków ssaków i istnieje przekonanie, że bierze znaczący udział w początkowej obronie immunologicznej w trakcie trwania okresu noworodkowego, jak również w procesie wzrostu, rozwoju, dojrzewania oraz uszczelniania przewodu pokarmowego noworodków. Pewne efekty przypisywane colostrum mogą być gatunkowo zależne, podczas gdy inne mogą być wspólne dla wszystkich gatunków. Oznacza to, że unikalne właściwości odżywcze oraz biologiczne colostrum, które niewątpliwie mają korzystny wpływ na nowonarodzone cielęta, mogą również oddziaływać pozytywnie na specyficzne grupy ludzi.

CZYNNIKI ANTYBAKTERYJNE, IMMUNOMODULUJĄCE ORAZ STYMULUJĄCE WZROST W SIARZE BYDLĘCEJ

Siara bydlęca może wywierać bezpośredni efekt antybakteryjny oraz neutralizować endotoksyny w świetle przewodu pokarmowego, jak również może oddziaływać pośrednio, działając supresyjnie na stan zapalny jelit, sprzyjając integralności śluzówki czy też wpływając na regenerację tkanek w różnych warunkach mających związek z ich uszkodzeniem. Oddziaływanie składników siary bydlęcej może mieć nie tylko charakter lokalny, ale może także, po kontakcie ze śluzówką jelit, wpływać na ogólnoustrojowe funkcjonowanie układu odpornościowego. Siara bydlęca zawiera liczne czynniki powiązane z odpornością nabytą oraz wrodzoną, włączając w to różne peptydy i białka posiadające bezpośredni efekt antybakteryjny.

Matczyne immunglobuliny u ludzi przekazywane są płodowi przez łożysko, natomiast odporność bierna nowonarodzonego cielęcia zależna jest od jelitowej absorpcji immunoglobulin wraz z bydlęcą siarą. Stężenie immunoglobulin w siarze bydła jest blisko stukrotnie wyższe w porównaniu do ich zawartości w dojrzałym mleku, ponadto są one krytyczne dla funkcjonowania układu odpornościowego we wczesnych dniach życia cielęcia.

Do komponentów siary bydlęcej mających związek z odpornością wrodzoną należy uwzględnić peptydy o właściwościach antybakteryjnych, takie jak laktoferyna oraz laktoperoksydaza, które wspólnie wywierają addytywny efekt antybakteryjny. Laktoferyna jest glikoproteiną, która poza cechami antybakteryjnymi oraz antywirusowymi posiada zdolność wiązania lipopolisacharydów oraz może wpływać na regulowanie wzrostu (ang. growth-regulating effect). Z kolei laktoperoksydaza jest enzymem antybakteryjnym, który hamuje metabolizm bakterii oraz może oddziaływać toksycznie zarówno na bakterie gram-dodatnie oraz gram-ujemne; posiada także właściwości antywirusowe. Lizozym jest enzymem litycznym, którego rola w układzie odpornościowym wrodzonym polega na atakowaniu peptydoglikanowych składników ścian komórkowych znajdujących się głównie wśród bakterii gram-dodatnich, prowadząc ostatecznie do lizy bakterii.

Siara bydlęca zawiera w swoim składzie zakres cytokin o charakterze immunoregulującym jak również zapalnym, takich jak interleukiny (IL-1beta, IL-2, IL-6, IL-17), czynnik martwicy nowotworów-alfa, interferon-gamma oraz inne składniki o charakterze nieantybakteryjnym, które biorą udział w kontrolowaniu infekcji oraz procesu zapalenia poprzez wpływ na ułatwioną komunikację opartą na cytokinach (ang. cytokine-faciliated crosstalk), rozpoznawanie patogenów oraz rekrutowanie komórek układu odpornościowego. Dodatkowo obecne w mikropęcherzykach (ang. microvesicles) specyficzne mikroRNA o potencjale immunoregulującym, stabilne w warunkach rozkładu panujących w świetle przewodu pokarmowego, mogą potencjalnie docierać do komórek układu odpornościowego tkanki limfatycznej związanej z układem pokarmowym. Bioaktywne oligosacharydy mogą natomiast odgrywać ważną rolę w świetle jelita grubego, chroniąc je przed rozwojem patogenów i jednoczesnym promowaniem rozwoju korzystnej mikrobioty.

Siara bydlęca posiada zdolności promujące wzrost w ludzkim przewodzie pokarmowym, prawdopodobnie dzięki oddziaływaniu w połączeniu kilku czynników wzrostu. Rola luminalnych czynników wzrostu w zdrowym jelicie dorosłej osoby nie została ustalona, ponieważ receptory dla wielu czynników troficznych nie występują na błonie luminalnej (od strony światła przewodu pokarmowego). Jednak w pewnych warunkach (uszkodzenia jelit oraz zaburzone warunki ich funkcjonowania) receptory znajdujące się po bazoteralnej stronie enterocyta mogą ulegać modyfikacji, czego konsekwencją może być zmiana ich dystrybucji w kierunku błony szczytowej i łączenie się z luminalnymi ligandami. Siara zwiera także duże ilości insulinopodobnych czynników wzrostu IGF-1 oraz IGF-2. Hormony te są ciepło- oraz kwasostabilne, w związku z tym są zdolne dobrze znosić warunki towarzyszące procesowi przetwarzania nabiału jak również warunki panujące w przewodzie pokarmowym. Ułatwiają one także wzrost, różnicowanie oraz rozwój komórek; efekt ich działania może mieć charakter lokalny lub po absorpcji mogą oddziaływać ogólnoustrojowo. Siara bydlęca zawiera także czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego oraz podstawowy czynnik wzrostu fibroblastów. Uważa się, że jeden z czynników wzrostu uwalniany przez płytki krwi, obecny w siarze bydlęcej, jest ważnym mitogenem dla fibroblastów i bierze udział w gojeniu się ran. Transformujący czynnik wzrostu beta, którego duże ilości znajdują się w siarze, posiada właściwości przeciwzapalne, regulujące proliferację, różnicowanie oraz zdolności naprawy różnych tkanek; jest także niezbędny w indukcji komórek T regulatorowych. Z kolei transformujący czynnik wzrostu alfa jest peptydem zaangażowanym w utrzymanie funkcji oraz szczelności śródbłonka.

Mimo że wiele z wymienionych wyżej składników siary uważanych jest za labilne i mogą ulegać zmianom pod wpływem procesów przetwórczych, ich obecność została potwierdzona w końcowym wystandaryzowanym produkcie wyprodukowanym z siary. W badaniach potwierdzono także zachowanie właściwości bioaktywnych immunglobulin siary po ich kontakcie z przewodem pokarmowym. Jednakże możliwość wywierania efektu na organizm poprzez bardziej labilne składniki siary, takie jak cytokiny jest wątpliwa. Dodatkowo produkty o różnym pochodzeniu, z różnego etapu dojenia i często o odmiennym składzie określane są wspólnie jednym terminem – siara.

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24571383

udostępnij na:

3 comments

  1. Bartku, sam siedzę aktualnie nad tematem Colostrum i badaniami. Tym bardziej dla mnie przydatny artykuł. Fajnie, że w gęstwinie opracowań, które często w sposób stronniczy i niedokładny podchodzą do interpretacji danych naukowych pojawia się wyważony głos rozsądku.
    Będę polecał 😉

  2. A dziękuję. Co prawda z punktu widzenia sportowca ciekawsza będzie część II (dotycząca sportowców i konkretnie wpływu colostrum na URTS), o której przyznam szczerze zapomniałem. Także załatwiłeś mi na dzisiaj zajęcie 😉

  3. W zasadzie pod tym artykułem zamieściłem swoje zdanie w kwestii całościowej pracy (przeczytałem kilka Twoich publikacji i pewnie do czytania kolejnych siądę niebawem, ale ta akurat porusza zagadnienie, które w tej chwili opracowuję). Przy okazji jak znajdę to podeślę Ci też literaturę (albo zamieszczę w komentarzu) do artykułu o białku przed snem, bo ja znalazłem chyba 4 badania dot tego zagadnienia 😉

Zostaw odpowiedź

udostępnij na: